Wiki · nhancach.com
Cẩm nang tâm lý học nhân cách phổ thông: nhân cách là gì, Big Five, hướng nội – hướng ngoại, MBTI có khoa học không, trắc nghiệm tính cách đáng tin cỡ nào, gen – môi trường và tính cách có thay đổi không, tính cách trong học tập, nghề nghiệp, sức khoẻ, lịch sử ngành từ Allport, Cattell, Eysenck tới Costa & McCrae, chữ "nết" trong văn hoá Việt và cách hiểu mình, hiểu người mà không dán nhãn.
Mở app Nhân CáchMột ngày ở phố, năm nét tính cách của bạn›
Nhân cách là gì
Nhân cách là khuôn mẫu suy nghĩ, cảm xúc, hành vi tương đối bền vững làm mỗi người khác nhau. Định nghĩa của Allport, APA, ba tầng của McAdams và nghĩa đời thườ
Nhân cách là gì
Tính cách chỉ cách một người hay phản ứng, cư xử; nhân cách là con người tổng thể, đời thường kèm nghĩa đạo đức. So sánh với personality, character, temperament
Nhân cách là gì
Nét tính cách là xu hướng tương đối bền vững, đo như chiều cao trên một thang liên tục. Vì sao chia nhóm làm mất thông tin và cách đọc bách phân vị cho đúng.
Nhân cách là gì
Con người chia được thành kiểu tính cách hay chỉ khác nhau về mức độ? Phân tích taxometric, ba kiểu của Block và nghiên cứu bốn cụm năm 2018 cho câu trả lời.
Nhân cách là gì
Năm 1968 Walter Mischel cho rằng tính cách dự báo hành vi kém, mở ra tranh luận người – tình huống. Kết luận ngày nay: cả hai cùng quyết định và tương tác với n
Nhân cách là gì
Tính cách ổn định ở mức trung bình và thứ hạng qua nhiều năm, nhưng từ giờ này sang giờ khác mỗi người dao động rất rộng. Fleeson, Roberts và nghiên cứu Scotlan
Nhân cách là gì
Tính cách là cách ta thường hành xử, giá trị là điều ta coi trọng, sở thích là việc thu hút ta, năng lực là điều ta làm được. Bốn thứ liên quan nhưng không trùn
Nhân cách là gì
Nhân cách là khuôn mẫu suy nghĩ, cảm xúc, hành vi tương đối bền vững làm mỗi người khác nhau. Định nghĩa của Allport, APA, ba tầng của McAdams và nghĩa đời thườ
Nhân cách là gì
Tính cách chỉ cách một người hay phản ứng, cư xử; nhân cách là con người tổng thể, đời thường kèm nghĩa đạo đức. So sánh với personality, character, temperament
Nhân cách là gì
Nét tính cách là xu hướng tương đối bền vững, đo như chiều cao trên một thang liên tục. Vì sao chia nhóm làm mất thông tin và cách đọc bách phân vị cho đúng.
Mô hình Big Five
Big Five mô tả tính cách bằng năm chiều: cởi mở, tận tâm, hướng ngoại, dễ chịu, bất ổn cảm xúc. Ai cũng có điểm trên cả năm thang, không ai thuộc một kiểu.
Mô hình Big Five
Big Five ra đời từ giả thuyết từ vựng: Allport lọc khoảng 18.000 từ năm 1936, Cattell rút gọn, Goldberg đặt tên Big Five, Costa và McCrae làm NEO-PI-R 1992.
Mô hình Big Five
Cởi mở với trải nghiệm là chiều Big Five đo mức hướng tới ý tưởng mới, tưởng tượng, nghệ thuật. Điểm cao thích cái mới, điểm thấp chuộng cái quen, đều có mặt mạ
Hướng nội – hướng ngoại
Hướng ngoại là một chiều tính cách gồm thích giao tiếp, năng động, tìm kích thích; hướng nội là đầu bên kia của cùng thang đo, không phải nhút nhát hay một loại
Hướng nội – hướng ngoại
Carl Jung đưa hai chữ hướng nội, hướng ngoại vào tâm lý học năm 1913 và viết đầy đủ trong Các kiểu tâm lý (1921): hai thái độ hướng năng lượng vào chủ thể hay đ
Hướng nội – hướng ngoại
Eysenck (1967) cho rằng não người hướng nội có nền kích hoạt cao nên dễ quá tải vì ồn, còn người hướng ngoại tìm thêm kích thích. Bằng chứng ủng hộ đến đâu và c
MBTI & các hệ phân loại
MBTI là bảng hỏi tự khai chia người thành 16 nhóm theo bốn cặp chữ cái, do Katharine Briggs và Isabel Myers xây dựng dựa trên lý thuyết các kiểu tâm lý của Jung
MBTI & các hệ phân loại
MBTI đo được bốn chiều tính cách có thật, tương ứng nét Big Five, nhưng chia đôi thang liên tục, làm lại dễ đổi nhóm và thiếu chiều bất ổn cảm xúc nên bị phê bì
MBTI & các hệ phân loại
MBTI ra đời từ hai mẹ con Katharine Briggs và Isabel Myers: mẹ nghiên cứu Jung từ thập niên 1920, con soạn bảng hỏi từ khoảng 1943 giữa Thế chiến thứ hai.
Trắc nghiệm tính cách
Trắc nghiệm tính cách đáng tin khi kết quả ổn định qua nhiều lần đo và đo đúng thứ nó định đo. Bảng hỏi Big Five kiểm định kỹ đạt khá; nhiều bài trên mạng thì k
Trắc nghiệm tính cách
Tự chấm tính cách dễ lệch vì muốn trông tốt đẹp, đồng ý theo quán tính, so nhầm nhóm hay để tâm trạng chen vào. Biết các bẫy này giúp đọc kết quả tỉnh táo hơn.
Trắc nghiệm tính cách
Chọn bảng hỏi đã kiểm định, làm vào một ngày bình thường, trả lời theo cách mình thường cư xử, rồi đọc kết quả như khoảng điểm và đối chiếu với người hiểu mình.
Gen, môi trường & thay đổi
Nghiên cứu sinh đôi ước hệ số di truyền tính cách khoảng 40–60%; phần còn lại chủ yếu là trải nghiệm riêng, còn nếp nhà chung đóng góp rất ít.
Gen, môi trường & thay đổi
Nghiên cứu Minnesota của Thomas Bouchard từ 1979 cho thấy sinh đôi cùng trứng lớn lên ở hai nhà khác nhau vẫn giống nhau về tính cách gần bằng sinh đôi lớn lên
Gen, môi trường & thay đổi
Anh chị em ruột chỉ chung khoảng một nửa phần gen khác biệt, và mỗi người có trải nghiệm riêng dù ở chung nhà; môi trường riêng góp phần lớn vào khác biệt tính
Tính cách trong đời sống
Tận tâm là nét gắn với hiệu quả công việc ổn định nhất ở hầu hết các nghề, theo Barrick và Mount 1991; hướng ngoại chỉ rõ ở quản lý, bán hàng. Mức liên quan vừa
Tính cách trong đời sống
Tận tâm là nét liên quan rõ nhất tới điểm số. Theo Poropat 2009, ở bậc đại học mức liên quan của tận tâm ngang trí thông minh, vì điểm số đo cả thói quen học đề
Tính cách trong đời sống
Dự án Trường thọ của Friedman và Martin dùng dữ liệu nhóm trẻ Terman từ 1921 cho thấy trẻ chu đáo, có trách nhiệm trung bình sống lâu hơn; trẻ vui vẻ nhất thì k
Lịch sử tâm lý học nhân cách
Tâm lý học nhân cách đi từ thuyết thể dịch Hy Lạp, qua Freud, Jung, Allport năm 1937, Cattell, Eysenck, tranh luận năm 1968 rồi tới Big Five thập niên 1990.
Lịch sử tâm lý học nhân cách
Các tính cách của Theophrastus, học trò Aristotle, gồm 30 chân dung ngắn về kẻ nịnh, kẻ ba hoa, kẻ bủn xỉn… tả tính cách qua hành vi lặp lại ở Athens cổ đại.
Lịch sử tâm lý học nhân cách
Theo Freud (1923), nhân cách gồm cái ấy chứa ham muốn, cái siêu tôi chứa chuẩn mực đạo đức và cái tôi dung hoà hai bên với thực tế; lý thuyết khó kiểm chứng.
Tính nết trong văn hoá Việt
Nết là tính tình cộng thói cư xử thấy được qua cách ăn ở hằng ngày. Khác chữ tính thiên về bên trong, nết nghiêng về hành vi lặp lại và thường kèm lời khen chê.
Tính nết trong văn hoá Việt
Cái nết đánh chết cái đẹp nghĩa là tính nết tốt quý hơn vẻ ngoài. Tục ngữ về tính nết đề cao chăm chỉ, biết nhịn, thật thà, nhưng cũng có câu nói ngược nhau.
Tính nết trong văn hoá Việt
Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời đúng một nửa: thứ hạng tính cách khá ổn định khi trưởng thành, nhưng mức trung bình vẫn đổi theo tuổi và có thể đổi chủ động.
Hiểu mình, hiểu người
Muốn hiểu tính cách mà không cần trắc nghiệm, hãy ghi hành vi lặp lại, xem mình chọn gì khi rảnh, phản ứng lúc áp lực và hỏi người quen những câu cụ thể.
Hiểu mình, hiểu người
Thói quen là hành vi gắn với một bối cảnh và chạy tự động; tính cách là xu hướng lặp lại qua nhiều bối cảnh. Đổi bối cảnh mà hành vi mất thì thường là thói quen
Hiểu mình, hiểu người
Lần gặp đầu đoán khá được nét dễ thấy như hướng ngoại, nhưng kém với lo âu hay sự tử tế. Ấn tượng đầu nên được coi là giả thuyết cần kiểm lại, không phải kết lu